Дагъистаналъул махщелчаг1азда гъорлъ цо хасаб бак1 ккола унсоколосезул ц1улал т1аг1алаби гьари, ва гьелда т1ад накъищ кьаби. Гьединал устарал Унсоколо районалда х1алт1улел рук1ана ХVII - ХVIII г1асрабаздаго.

Гьезул г1адаб махщел дунялалдаго цойгидазул гьеч1о, гьез ц1улада кьабула г1арцул ва мельхиоралъул кун.

Жакъа мух1кан гьабун ч1ч1езабун буго, ц1улада накъищ бекьарав чиязул цоявлъун Юсуп Мух1амадов кколилан, гьев лъик1 лъала Россиялда ва къват1исел х1укуматазда. Жинцаго гьарурал т1аг1елабиги росун гьев щвана Франциялде, Англиялде, Турциялде ва Америкаялде. Доб заманаялда гьес гьел ричулел рук1ун руго гьенир. Лъик1 ричун унел рук1ун руго г1унсби, мунщт1ук1 ва хъалиянал жаниб лъолеб т1аг1ел.

Гьел т1аг1елал гьаризе х1алт1изабулаан куракул ва кизилалъул гъот1ол риццатал г1аркьалаби. Гьеб гьунаралъе хасго цебет1ей ккана ХХ г1асруялда, хасго 1926 соналъ киналго махщелчаг1и артелалде гъорлъе лъугьингун. 1937 соналъ халкъазда гьоркьосеб выставкаялда Парижалда цере лъун рук1ана Къебедовасул ва М. Х1асановасул х1алт1аби. Гьениб гьезие щвана к1удияб къимат ва мустах1икълъана меседиль медалалъе ва т1оцебесеб степеналъул дипломалъе.

Унсоколор рук1ана ц1ар раг1арал устарзаби - М.Къебедов, А.Мух1амадов, М.Мух1амадов, Г.Гереев, М.Ибрагьимов, Г.Таймасханов, И.Г1абдулаев, М.-А.Гъазимух1амадов, Г. Гъазимух1амадов ва гь.ц.
Гьелдаса хадуб заманаялъ байбихьана х1адур гьаризе: пудра балеб гъутухъ, курхьаби, маххал, к1илк1ал, баргъичал, берцинал гъудрул, хъуби...Гьез байбихьана х1адур гьаризе заманалда рекъон т1алаб ккаралщинал алатал.

Ц1ул жидецаго х1адуризе байбихьаралдаса гьел лъугьана жеги цере рук1инч1ел бат1и - бат1иял т1аг1алаби гьаризеги: к1удиял хъуби, къадада ралел берцинал суратал.

Унсоколосезул буго кинабниги бат1и - бат1ияб 30 ялдасаги ц1ик1к1ун накъищ: горал, бит1арал ва к1ич1арал х1уччал, ахир заманалда гьез жидецаго ургъун цо- цо ц1иял накъищалги т1аде журана.

Москваялъул Кремлалда, В. И. Ленинил кабинеталъуб ц1унун буго, доб революциялъул заманалдаго дагъистаниял гьесухъе гьоболлъухъ рач1ингун, унсоколосез сайигъаталъе босараб столалда т1ад лъолеб щакъи т1олеб т1аг1ел. 1921 соналдаса нахъе Баг1араб Дагъистаналъул хъулухъчаг1аз бач1араб гьеб ц1унун буго музеялда.